Praktische spelleiding en speluitleg

De slogan "Leiding geven moet in je zitten", berust voor een groot gedeelte op waarheid, maar er zijn ook belangrijke zaken bij leiding geven die je je eigen kunt maken.

Hier volgen een aantal praktische tips:

1. de Voorbereiding

Een spel of training  kan je het beste vooraf thuis op papier uitwerken.

Vraag jezelf  af:

Welke spel, oefeningen kies ik?

Hoeveel opdrachten wil ik?

Welk materiaal heb ik daarbij nodig?

Hoe maak ik het programma bekend?

Hoe doe ik de voor te bereiden instructie?

Op welke manier evalueer ik?

Hoe deel je eventuele uitslagen mee?

Wie ruimt de materialen op?

Neem een aantal methodische uitgangspunten voor je programma zoals:

je inleven en voorbereiden op vragen als:

-          hoe zorg ik voor een climax in de spel en trainingsvormen

-          hoe kan ik activeren en enthousiasmeren zonder te overdrijven

-          hoe voorkom ik ongevallen

Voor de aanvang nog eens controleren of alles zoals gepland in orde is:

-          Is alles wat ik nodig heb aanwezig; voldoende ballen, hesjes, pilonnen etc.

-          Onderzoeken of alle medewerkers/trainers/vrijwilligers goed geinformeerd en geinstrueerd zijn.

-          Nog eens nalopen of alles veilig kan verlopen.

2. de Spelkeuze 

De factoren die de spelkeuze of trainingsvorm bepalen zijn:

De groep

-          de mogelijkheden van de deelnemers, bijv verstandelijk en lichamelijk

-           het aantal deelnemers

-          de groepssamenstelling: gemengd, niet gemengd, leeftijdsopbouw

-          de interesse en de motivatie

-          milieu-afkomst

-          de structuur (platteland of de stad waar de deelnemers wonen)

De accommodatie

-          binnen of buiten

-          voetbalveld of  kunstgras

-          sportzaal, zwembad of gymzaal

-          kleine binnenruimte, clubhuis

De tijd

-          de beschikbare tijd ofwel speeltijd – 30 minuten / 60 minuten / halve dag/ weekend

-          de tijd van de dag: morgen, middag, avond

-          seizoensgebonden" lente, zomer, herfst winter.

De spelmaterialen

-          welke materialen heb je tot je beschikking?

-          Welke heb je nodig?

De eigen mogelijkheden en vaardigheden op het gebied van:

-          het kunnen omgaan met een groep

-          en spel activiteitenkennis van de toe te passen spel of trainingsvormen.

3. De indeling van de speeltijd

Waar wil je naar toe werken of waar wil je uitkomen?

Doe nooit zo maar iets om het bezighouden. Bedenk bij iedere oefenvorm of activiteit wat je daarmee wilt bereiken. Je zult ervoor moeten zorgen dat de spelvormen een logische opbouw hebben naar het einddoel. Daarbij spelen de volgende zaken een rol:

De start van de activiteit, belangrijk is hier:

-          het op temperatuur komen van de deelnemers

-          zorgen dat er niemand aan de kant staat

-          niet te veel regels inbouwen

-          zorgen dat iedereen kan wennen aan actief bezig zijn

-          iedereen in de stemming brengen, sfeer oproepen.

Het aantal spelvormen dat je aanbiedt

De spelvormen hebben betrekking op het eindspel.

Losse onderdelen brengen dat in een eindspel kan worden verwerkt.

Iedere voetbaltraining eindigt niet voor niets met een partijspel. Probeer de deelnemers al de geoefende vaardigheden  in het partijspel te laten gebruiken. Let op de criteria die je wilt gebruiken voor de eindvorm of voor het eindsspel.

De wijze van afsluiten.

Geef dat altijd van te voren aan. Bijvoorbeeld : nog 3 minuten, of wie het laatste doelpunt scoort is winnaar.

4. De Speluitleg

Dit is een van de moeilijkste onderdelen van het leidinggeven. Vaak wordt opgemerkt  Ik heb het goed uitgelegd, maar toch begrijpt men het niet! Ga er dan als leider bij voorbaat van uit (zelfs tegen beter weten in) dat je het niet goed uitgelegd hebt, dan leer je het meest. Er kan namelijk nogal wat over het hoofd worden gezien bij het uitleggen.  In het algemeen moet je zorgen dat de uitleg niet te lang duurt. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat met name kinderen niet langer dan 20 seconden luisteren. Daarna zijn ze afgeleid, is de aandacht weg. Verder is de volgorde en opbouw van handelen van groot belang.

Indeling van de groepen, bijvoorbeeld

Estafette - viertallen

Tweetallen - partij A en B

De beste opstelling zodat alles is te overzien en die tevens als start is te gebruiken.

Het speelveld wordt duidelijk aangegeven, eventueel met verkeersregels waarbinnen het spel zich afspeelt.

Doel van het spel en hoe het te spelen, leg dit uit aan de hand van een voorbeeld (aanschouwelijk zijn) Het visuele werkt veel beter dan lang praten.

De spelregels heel erg beperken. Alleen de regels die strikt noodzakelijk zijn om het spel of de oefenvorm te kunnen starten.

Het spel of de oefenvorm af en toe stoppen voor de toevoeging van nieuwe spelelementen.

5. De Spreektoon

Gebruik  je stem als middel om te activeren, leg duidelijk de klemtoon op wat je wilt. Zorg dat je stem je enthousiasme over doet komen. Je moet ook begrijpbare taal spreken. Geen moeilijke zinnen, vakjargon en dergelijke. Je moet je afstemmen op de groep waarmee je werkt.

6 De Speelopstelling en de plaats van de leiding

Stel je bij de speluitleg zodanig op dat iedereen kan zien wat je zegt/doet. Ga nooit onnodig met de rug naar de groep staan.Stel je zo op dat je alles kunt overzien en waat niemand je in de weg staat (een veilige plaats). Ga op gehoorafstand staan, dus verstaanbaar voor iedereen. Praat buiten met de wind mee en zorg dat de groep niet tegen de zon in kijkt.

Verslagen Sport & Recreatie leidercursus A
  Trainingstipsstartpagina