Vlinderdiagrammen van de zon
In 1976 ben ik begonnen met het waarnemen van de zon. In de zonnige zomer van 1976 was het 3 maanden wolkenloos, gortdroog en heet! Ideaal voor zonneonderzoek. Ik had een 76mm Newton gekocht van mijn spaarcenten. I.p.v. naar de sterren kijken, wat 's zomers toch al moeilijk is, besloot ik de zon te bekijken. Dat was geluk hebben, want ik kon met een nieuwe zonnevlekkencyclus beginnen. Hoe ik precies moest waarnemen, dat wist ik toen nog niet en de eerste 20 waarnemingen zijn onbruikbaar voor metingen daaraan. Ik was toendertijd lid geworden van de JongerenWerkGroep voor Sterrenkunde. Op een zeker moment was aan Piërre van Baal gevraagd om eens een voordracht te geven over het meten aan de zon. Hij had net een brochure geschreven over dat onderwerp. Ik heb toendertijd meteen besloten mijn waarnemingen daar aan te passen, zodat ze bruikbare data konden opleveren. In die tijd projekteerde ik met die 76mm Newton de zon op een vel ruitjespapier en liet de zon zelf de West-Oost as bepalen door niet te volgen. De zon beweegt dan uit beeld en daardoor is O-W bekend. In 1980 kocht ik een 90/1300mm lenzenkijker van Vixen. Tot op de dag van vandaag gebruik ik die kijker en de meetmethode is nog steeds gelijk. Wel is de nauwkeurigheid zodanig opgeschroefd dat ook de eigen beweging van de vlekken gemeten kunnen worden. De afwijking bedraagt momenteel niet meer dan een halve millimeter. Dit op een projektiebeeld van 15 cm. Ook bij slecht weer geldt die nauwkeurigheid. Voldoet een waarneming niet aan de eis, dan wordt hij niet toegevoegd aan het bestand. In de brochure van Piërre van Baal stond een methode om de benodigde Po, Bo, Lo en delta t te berekenen. Aanvankelijk deed ik dat met de hand (interpoleren met data in de sterrengids). Later heb ik die berekening in de computer geprogrammeerd en nog weer later rolt de complete lege grid uit de printer. Ik hoef alleen nog de vlekken over te trekken vanaf het ruitjespapier op het A-4 papier met daarop de juiste grid/sjabloon. Alle data wordt gemeten vanaf die sjabloon op 0,1 millimeter. (Methode Piërre van Baal) De gegevens gaan in een computerbestand. Dit bestand bestaat uit 4 delen: data met gegevens over de waarneming; aantal en type vlekken; coördinaten van de vlekken en dan nog gegevens over foto's.
Met de ingevoerde gegevens
kunnen allerlei zaken berekend worden, zoals een vlinderdiagram en ook
de maandelijkse zonnevlekkengetallen kunnen door het programma in een
grafiek worden gezet. Het programma is toegespitst op mijn manier van
waarnemen, dus niet compatible voor andere zonnewaarnemers. Of ze
moeten zich strikt aan het programma confirmeren.
Je ziet dat P,B,L al zijn berekend. Dat gebeurt meteen als de datum
wordt ingevoerd. De rest zijn verkorte weergaven, die keurig netjes op
papier worden afgedrukt.
Hierboven staat een sjabloon afgebeeld. Aangezien de gradenverdeling maar 1 spuitmondje van de printer beslaat moet ik hem groot afbeelden. Goed uitmeten van de gegevens is hierdoor erg goed mogelijk. De sjablonen variëren nog per datum van waarneming. Er zijn 15 mogelijke sjablonen. In mijn programma werk ik echter per 0.1 graad, dus met 150 sjablonen die keurig worden berekend en meteen op de printer afgedrukt worden tezamen met de andere gegevens. Het programma ondersteunt een vorm van "powertyping". Een getal in waarneming gegevens levert ook een tekst op. Bijvoorbeeld: weer: 10 wordt afgedrukt als "uitmuntend". Om schijfruimte te besparen (is nu niet meer nodig, maar een fossiel stukje programmeerwerk) wordt alleen "10" opgeslagen met daarbij de "0" voor de bewolkingsgraad. 0/8 betekent onbewolkt.
Met de computer kunnen we natuurlijk van alles laten doorrekenen. Ze kunnen we een vlinderdiagram laten tekenen door de ingevoerde coördinaten van de zonnevlekken te nemen. Hierbij wordt alleen de Breedte van een vlekkengroep genomen en de gemiddelde datum dat de groep te zien was. Dus van alle vlekkenposities worden per groep de gemiddelde waardes genomen door alle coördinaten van alle dagen dat de groep zichtbaar was te middelen. Hierbij wordt nog een correctiefactor gebruikt om afwijkingen die ontstaan als een groep te dicht bij de rand komt te corrigeren. Een coördinaat van een groep precies op het midden van de zon telt zwaarder, dan een coördinaat van een vlek aan de rand van de zon. Ik gebruik een sinus-factor hiervoor. Kortom rekenwerk genoeg... De berekening van het vlinderdiagram gaat per rotatie. Die wordt bepaald door de datum in te voeren in een rekengedeelte waar rotaties worden berekend. Is dezelfde module als voor P,B,L. Een submodule herleidt de ingegeven datum naar het begin van de dichtsbijzijnde rotatie.
Voor zelf rekenen aan de zon, zie deze pagina! Op die pagina staan ook Basic-programma's om het werk te verlichten. Veel plezier daarmee. Het is even doorzetten, maar dat wordt beloond met mooie grafieken.
1. Blik op de laatste 32 jaar
2. Vlinderdiagram van het afgelopen jaar
Grafieken met zonnevlekkengatallen
Meer
over zonnepanelen
Publiekssterrenwacht "Schothorst"
Actuele zonnewaarnemingen met professionele instrumenten
Magnetogrammen
Mijn apparatuur:
Mijn instrumenten staan
opgesteld in Amersfoort. Inmiddels ben ik binnen de gemeente Amersfoort
wel 3 keer verhuisd. Mijn eerste locatie was in Liendert. Daarna
verhuisde ik naar het park "Schothorst". In 2001 moest ik noodgedwongen
verhuizen naar mijn nieuwe huis in Kattenbroek, een wijk in Amersfoort.
Ik kwam er achter dat ik thuis evenveel waarnemingen kon doen als in
het park "Schothorst". Dus blijf ik gewoon thuis waarnemen, wel zo
gemakkelijk. Het is de bedoeling en wens om een permanente sterrenwacht
te bouwen boven op mijn huis. Ik heb een plat dak, ideaal voor een
dakopbouw. Momenteel kan ik vooral goed naar het oosten en zuiden
kijken. Mijn nieuw te bouwen sterrenwacht heeft rondom uitzicht tot
bijna op de horizon.
Heeft u iets te vertellen over deze website, laat dat even weten. E-mail me!
Kopiëren is toegestaan als de bron wordt vermeld.
* * * Laatste
update: 09-12-2008 * * *
Foto's van de hemel in Zuid-Afrika
Op de volgende website
staat enkele foto's die ik in Zuid-Afrika heb gemaakt
op "Spreeufontein" observatory. Het observatorium
bestaat helaas niet meer in de oorspronkelijke vorm.
Zie de
mooie foto's van de zuidelijke hemel!
Zie deze pagina voor mijn worsteling om van het geneesmiddel Seroxat af te komen...
Ik
ben tegen onnodig en zinloos geweld
